ΨΗΦΙΑΚΗ ΚΑΡΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ
Υπουργείο Εργασίας: Ερωτήσεις και απαντήσεις για την Κάρτα Αναπηρίας
Απ΄την 1η Νοεμβρίου 2022 και στο εξής εφαρμόζεται η Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας, στα πλαίσια της ψήφισης του Ν. 4961/2022, άρθ. 106 (ΦΕΚ 146Α΄/27.07.2022).
- Τι είναι η Ψηφιακή Κάρτα Αναπηρίας;
Είναι μία ψηφιακή μεταρρύθμιση για τα άτομα με αναπηρία που βελτιώνει στην πράξη την καθημερινότητά τους και περιορίζει την ταλαιπωρία τους. Σε πρώτη φάση, λειτουργεί σαν αποδεικτικό στοιχείο για όλες ανεξαιρέτως τις δημόσιες υπηρεσίες, χωρίς τα άτομα με αναπηρία να αναζητούν συνεχώς καινούργια πιστοποιητικά αναπηρίας για κάθε επαφή τους με το Δημόσιο. Βαθμιαία θα ενσωματώνει όλες τις επιμέρους υπηρεσίες και ωφελήματα που παρέχει κάθε δημόσιος φορέας στο άτομο με αναπηρία με βάση τον βαθμό και το είδος της αναπηρίας του. Με την ενεργοποίηση της Ψηφιακής Κάρτας Αναπηρίας – που σχεδιάστηκε σε συνεργασία με την ΕΣΑμεΑ – ενεργοποιείται μετά από δεκαετίες ένα πάγιο αίτημα του αναπηρικού κινήματος. Τα άτομα με αναπηρία αποκτούν επιτέλους μια “Κάρτα «Αξιοπρέπειας» που τους διευκολύνει στις συναλλαγές τους.
- Πως λειτουργεί;
Οι κάτοχοι Κάρτας Αναπηρίας μπορούν με την επίδειξή της, να εξυπηρετούνται κατά προτεραιότητα σε υπηρεσίες εξυπηρέτησης κοινού και να την χρησιμοποιούν ως δικαιολογητικό αντί της πιστοποίησης αναπηρίας για τα αναγραφόμενα σε αυτή δεδομένα. Στο επόμενο στάδιο, σταδιακά θα ενσωματώνονται στην Κάρτα οι εξειδικευμένες παροχές που αντιστοιχούν στο «προφίλ» του κάθε δικαιούχου, όπως προαναφέρθηκε.
- Ποιοι τύποι Κάρτας αναπηρίας υπάρχουν;
Υπάρχουν τρεις τύπου Κάρτα Αναπηρίας, α) εκτυπώσιμο έγγραφο, β) σε ψηφιακή μορφή στην εφαρμογή Gov.gr Wallet (ώστε ο δικαιούχος να έχει την Κάρτα στο κινητό του. Η σχετική εφαρμογή είναι διαθέσιμη από τις 21 Νοεμβρίου) και γ) πλαστική ψηφιακή κάρτα (προς το παρόν δεν είναι διαθέσιμη).
- Ποιοι μπορούν να εκδώσουν Κάρτα Αναπηρίας;
Κάρτα μπορούν να εκδώσουν όλα τα άτομα με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 50%, που είναι καταγεγραμμένοι στο Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία.
- Απαιτείται αίτηση για την εγγραφή του δικαιούχοι στο Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία;
Όχι, δεν απαιτείται αίτηση. Η καταχώρηση στο Μητρώο γίνεται αυτόματα, εφόσον τα στοιχεία της πιστοποίησης αναπηρίας είναι ψηφιακά διαθέσιμα και δεν υπάρχει κάποιο πρόβλημα πληρότητας ή ορθότητας των στοιχείων (ιδίως του ΑΦΜ και του ΑΜΚΑ) όπως είναι αποτυπωμένα στην πιστοποίηση. Η Κάρτα Αναπηρίας αντλεί τα στοιχεία από το Μητρώο.
- Με ποιον τρόπο αποκτούν την Κάρτα Αναπηρίας οι δικαιούχοι;
Ο δικαιούχος μπορεί να κάνει αίτηση (με κωδικούς TaxisNet) στο karta.epan.gov.gr, ώστε να παραχθεί σχετικό έγγραφο που μπορεί να εκτυπωθεί, είτε μέσω της εφαρμογής wallet.gov.gr ώστε να «κατεβάσει» την Κάρτα στο κινητό του τηλέφωνο. Προϋπόθεση είναι η εγκατάσταση της εφαρμογής σε κινητό (https://wallet.gov.gr/). Δεν απαιτείται κανένα δικαιολογητικό για την έκδοσή της.
- Σε τι διαφέρει η Κάρτα Αναπηρίας από τα πιστοποιητικά αναπηρίας;
Η βασική διαφορά είναι ότι στην Κάρτα Αναπηρίας δεν αναγράφονται τα ευαίσθητα ιατρικά προσωπικά δεδομένα του ατόμου με αναπηρία, δεν αναγράφονται δηλαδή πληροφορίες για την αναπηρία, ούτε το συνολικό ποσοστό πέραν των ειδικών σημάνσεων που προβλέπονται (σήμανση κλιμακίου αναπηρίας και σήμανση περί ανάγκης συνοδού).
Οι Κάρτες σημαίνονται ως εξής:
-Σήμανση «Ι» για όσους έχουν ποσοστό αναπηρίας από 50% έως και 66%
-Σήμανση «ΙΙ» για όσους έχουν ποσοστό αναπηρίας από 67% έως και 79%
-Σήμανση «ΙΙΙ» για όσους έχουν ποσοστό αναπηρίας από 80% και άνω
- Τι σημαίνει το σύμβουλο «Σ» στην Κάρτα Αναπηρίας;
Το σύμβουλο «Σ» υποδεικνύει ότι ο κάτοχός της χρειάζεται συνοδό για τους σκοπούς της Κάρτας Αναπηρίας. Απονέμεται – μεταξύ άλλων – στους ανηλίκους (έως ότου ενηλικιωθούν), στα άτομα που χρήζουν συμπαράστασης ετέρου προσώπου / τελούν σε απόλυτη αναπηρία , στους δικαιούχους του Προσωπικού, τα άτομα με κινητική αναπηρία τουλάχιστον 67%, τα άτομα με απόλυτη αναπηρία όρασης ή με ποσος΄το οπτικής αναπηρίας τουλάχιστον 80% κ.α. Εφόσον υπάρχει το «Σ» στην Κάρτα Αναπηρίας, αυτό σημαίνει ότι αν πρόκειται για παροχή που αφορά και στον συνοδό του αναπήρου (π.χ. εξυπηρέτηση κατά προτεραιότητα), τότε την δικαιούται και αυτός. Να σημειωθεί ότι ο συνοδός δεν πρέπει να βγάλει Κάρτα.
- Πότε λήγει η Κάρτα Αναπηρίας;
Η Κάρτα Αναπηρίας λήγει στο συντομότερο από τα ακόλουθα σημεία:
α) για τους ανήλικους, πέντε χρόνια από την έκδοσή της και όχι πέραν της ημερομηνίας ενηλικίωσης,
β) για όσους διαθέτουν πιστοποίηση αναπηρίας με ισχύ εφ΄ όρου ζωής, δέκα χρόνια από την έκδοσή της, για όσους διαθέτουν πιστοποίηση αναπηρίας έως ένα έτος, κατά την λήξη της πιστοποίησης και σε κάθε άλλη περίπτωση, έξι μήνες μετά την λήξη της πιστοποίησης.
- Πότε ακυρώνεται η Κάρτα Αναπηρίας;
Η Κάρτα Αναπηρίας ακυρώνεται:
α) αυτοδίκαια με τον θάνατο του δικαιούχου, β) αυτοδίκαια με την δήλωση του κατόχου της περί απώλειας ή φθοράς της (αφορά μόνο στην πλαστική κάρτα) και γ) οποτεδήποτε με αίτηση του δικαιούχου.
Η προσπάθεια συνεχίζεται με στόχο να ολοκληρωθεί τα ταχύτερο δυνατό η ψηφιοποίηση όλων των πληροφοριών και των παροχών που αφορούν τους πολίτες με αναπηρία και να καταστεί πλήρως διαλειτουργική η Εθνική Πύλη Αναπηρίας (epan.gov.gr) όπου συγκεντρώνονται όλες οι υπηρεσίες για τα άτομα με αναπηρία δηλαδή: α) πιστοποίηση από ΚΕΠΑ («Ψηφιακά ΚΕ.Π.Α.»), β) μητρώο και κάρτα αναπηρίας και γ) μητρώο παροχών.
Στα πλαίσια των ανωτέρω, ο πρόεδρος της ΕΣΑμεΑ, Ι. Βαρδακαστάνης, αναφέρει μεταξύ άλλων ότι, η υλοποίηση της κάρτας αναπηρίας, που για πρώτη φορά προτάθηκε από την ΕΣΑμεΑ το 1991, αποτελεί την πλήρη δικαίωση της θέσης του αναπηρικού κινήματος ότι πρέπει να έχει χαρακτηριστικά ταυτότητας. Με την κάρτα παρέχεται η δυνατότητα απεικόνισης των στοιχείων και χαρακτηριστικών του/της κατόχου διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την προστασία των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων. Έτσι, βάζουμε τέλος στη δημόσια χρήση της γνωμάτευσης της αναπηρίας για πάνω από 500.000 άτομα με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις στη χώρα μας. Τα χαρακτηριστικά αυτά διασφαλίστηκαν κατά προτεραιότητα και στη μελέτη που υλοποίησε το Ινστιτούτο της ΕΣΑμεΑ (ΙΝ-ΕΣΑμεΑ) αναφορικά με το σχεδιασμό της κάρτας αναπηρίας. Με μεγάλη μας χαρά και δικαίωση, η κάρτα αναπηρίας αποτελεί πλέον την κάρτα αξιοπρέπειας για κάθε μία και κάθε έναν από εμάς.
Σ.Π.
