Παραολυμπιάδα 2004
Μια ευκαιρία που δεν πρέπει να χαθεί
Κάποτε σε μια πόλη που ευημερούσε και διαπνεόταν από αίσθημα δικαίου και είχε εμπεδώσει το κοινωνικό κράτος και τη φροντίδα για τους πολίτες της (τουλάχιστον έτσι νόμιζε και το διατυμπάνιζε προς κάθε κατεύθυνση). Η ζωή κυλούσε αρμονικά και οι άνθρωποι απολάμβαναν όλα τα αγαθά τα οποία θα μπορούσαν να επιθυμήσουν. Σ’ αυτή την πόλη λοιπόν, την τόσο πλούσια σε υλικά αγαθά αλλά και συναισθήματα με τους ευτυχισμένους κατοίκους, το μόνο που ενδιέφερε τους άρχοντές της ήταν η υστεροφημία της. Ήθελαν να δοξάσουν την πόλη να την κάνουν γνωστή στα πέρατα του κόσμου. Έτσι λοιπόν κάποιο βράδυ σε κάποιο συμπόσιο σκέφτηκαν να κάνουν τους πιο λαμπρούς αγώνες της οικουμένης και να καλέσουν αθλητές απ’ όλες τις χώρες. Συμφώνησαν όλοι και τσούγκρισαν τα ποτήρια τους. Και τότε κάποιος πρότεινε να κάνουν αγώνες και γι’ αυτούς που ούτως ή άλλως δεν αποτελούσαν τη δύναμη της πόλης δηλαδή τους ανήμπορους, τους σακάτηδες. Είπε πως αυτό θα έδινε μεγαλύτερη δόξα στην πόλη και θα αναδείκνυε το κοινωνικό πρόσωπό της αλλά και το ενδιαφέρον της γι’ αυτούς που μειονεκτούσαν. Πάλι συμφώνησαν όλοι και τσούγκρισαν τα ποτήρια.
Ήρθε λοιπόν ο χρόνος τέλεσης των αγώνων και κόσμος μαζεύτηκε στα στάδια και σημαίες ανέμιζαν στον ουρανό. Και ήχησαν οι σάλπιγγες και οι καλύτεροι αθλητές από όλο τον κόσμο ίδρωσαν και μόχθησαν και αγωνίστηκαν μέσα στο στίβο. Και ο κόσμος ζητωκραύγαζε και μετά ήρθε η σειρά των άλλων. Και τότε μπροστά στα μάτια των θεατών νεκρά πόδια απέκτησαν ζωντάνια και έτρεξαν, σβησμένα μάτια πλημμύρισαν από φως, ανήμπορα χέρια συσπάστηκαν όλο σφρίγος και ο ιδρώτας έτρεχε ποτάμι και η ψυχή έβγαινε σε κάθε ανάσα. Και οι θεατές πάλι ζητωκραύγαζαν κι ανέμισαν οι σημαίες. Κι όταν τελείωσαν οι αγώνες κι όλοι αφέθηκαν στη διασκέδαση του θριάμβου και της επιτυχίας, ο τυφλός μπερδεύτηκε στα σοκάκια της πόλης και χάθηκε, ο κουτσός σκόνταψε στο καλντερίμι και έπεσε, ο ανάπηρος με το καροτσάκι του κόλλησε στις λάσπες του δρόμου κι έμεινε εκεί.
Όλο αυτό είναι ένα παραμύθι, μπορεί όμως να γίνει σκληρό σαν την αλήθεια αν δεν προβληματιστούμε, αν δεν προσέξουμε, αν δεν ενσκύψουμε επάνω στο νόημα και την ουσία της Παραολυμπιάδας του 2004. Μιας Παραολυμπιάδας που παρ’ ότι κανείς δεν την ήθελε αλλά μας δόθηκε αναγκαστικά λόγω των Ολυμπιακών αγώνων, μιας παραολυμπιάδας που αποτελεί ένα αθλητικό γεγονός, ίσου μεγέθους με τους Ολυμπιακούς αγώνες. Δεν είναι όμως μόνο αυτό.
Η σπουδαιότητα της Παραολυμπιάδας βρίσκεται σε δυο συνακόλουθα στοιχεία της. Το πρώτο είναι η κινητοποίηση και ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και το δεύτερο οι υποδομές. Θα πρέπει εμείς για την Παραολυμπιάδα του 2004 της Αθήνας να ρίξουμε όλο το βάρος των προσπαθειών μας σε αυτά τα δυο στοιχεία. Ειδάλλως θα έχουμε αποτύχει.
Η διοργάνωση της Παραολυμπιάδας μπορεί ν’ αποτελέσει εκείνο το γεγονός που θα κινητοποιήσει και θα ευαισθητοποιήσει την κοινή γνώμη, θα φέρει πιο κοντά το κοινωνικό σύνολο με τα άτομα με αναπηρίες και θα δημιουργήσει ένα δεσμό ανάμεσα στο χώρο της αναπηρίας και σε κείνον της αρτιμέλειας.
Μπορεί παράλληλα να αποτελέσει την αφορμή για τη δημιουργία υποδομών σε όλη τη χώρα και όχι μόνο στις Ολυμπιακές πόλεις. Υποδομών που θα μείνουν και μετά την λήξη των αγώνων και θα συμβάλλουν στην καλυτέρευση της ζωής των ατόμων με αναπηρίες.
Για την ευόδωση των παραπάνω θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε ως οδηγό τους πλέον επιτυχημένους Ολυμπιακού αγώνες που έγιναν ποτέ, του Σίδνεϋ, να προβληματιστούμε και να παραδειγματιστούμε. Στο Σίδνεϋ, μια προσβάσιμη πόλη κατά 82% για τα Α.μεΑ. οι αγώνες έγιναν αφορμή για τη δημιουργία της απόλυτης προσβασιμότητας. Συμπληρώθηκαν όποια κενά υπήρχαν, επεκτάθηκαν τα έργα υποδομής και εκτός αυτής.
Επίσης μέσα στα πλαίσια της προετοιμασίας για τους αγώνες, οι Αυστραλοί διοργανωτές πέτυχαν τη διασύνδεση χιλιάδων σχολείων με τους αθλητές με αναπηρίες, φέρνοντας πιο κοντά τα παιδιά στην αναπηρία – με ότι θετικό συνεπάγεται αυτό – αλλά γέμισαν και τα στάδια κατά την τέλεση των αγώνων μέσα από ένα ιδιαίτερο πρόγραμμα επικοινωνιακής πολιτικής.
Αυτό θα πρέπει να μας διδάξουν και να μας οδηγήσουν στη χάραξη της προετοιμασίας και την τέλεση των αγώνων της Αθήνας. Εκείνο που θα πρέπει να θυμόμαστε πάντα είναι η μεγάλη ευκαιρία που αντιπροσωπεύουν οι αγώνες, ευκαιρία για κοινωνική αλλαγή, άρση των αρνητικών στερεοτύπων που αφορούν την αναπηρία, εμπέδωση ενός καλύτερου τρόπου ζωής και διαβίωσης των ατόμων με αναπηρίες μέσα σε μια ανθρώπινη και ευαίσθητη πολιτεία.
Εάν όλα τα παραπάνω δεν τα προασπίσουμε και δεν εξασφαλίσουμε την πραγμάτωση και εμπέδωσή τους, εάν αφήσουμε τα πράγματα στα χέρια της γνωστής (ευαίσθητης) ανάλγητης Πολιτείας χωρίς τη συνεχή δική μας περιφρούρηση, διεκδιτικότητα και αγωνιστικότητά μας, τότε θα έχουμε αποτύχει όχι στην τέλεση κάποιων αγώνων αλλά στη δημιουργία ενός καλύτερου αύριο, μιας πιο ανθρώπινης κοινωνίας για μας και τα παιδιά μας.
Ράλλης Τσιουλάκης
Κοινωνιολόγος Δ/ντης Πρόνοιας
Μέλος Γ.Σ. της Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες (Ε.Σ.Α.Ε.Α.)
