ΜΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ…….
Της Κόκκινου Ελεωνόρας*
Για εκατό και πλέον χρόνια ο όρος «δείκτης νοημοσύνης» (IQ) κυριαρχούσε στην ψυχολογία ήταν αναμενόμενο πως θα κυριαρχούσε και στην ζωή μας. Τον χρησιμοποιούμε συχνά, άλλοι γνωρίζοντας ακριβώς τον ορισμό του και άλλοι παρερμηνεύοντας τον. Είτε έτσι, είτε αλλιώς, η χρήση του είναι μια προσπάθεια να προσδώσει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό στο άτομο, που αφορά στην ικανότητα του μυαλού του, του εγκεφάλου του. Είναι γνωστό ότι το IQ έχει δεχτεί πλήθος επικρίσεων και πολύ περισσότερο τα επιστημονικά τεστ που χρησιμοποιούνται για τον σκοπό αυτό.
Πρόσφατα μπήκε στην ζωή μας και ο όρος «συναισθηματική νοημοσύνη» ή EQ (emotional intelligence), ένας νέος όρος που δεχτήκαμε με πολύ χαρά όσοι από εμάς είχαμε δείκτη νοημοσύνης που κινούνταν στα φυσιολογικά πλαίσια, αφού μας έδωσε την ελπίδα να ξεχωρίσουμε σε κάτι άλλο…
Θυμάμαι μια κοπέλα στο σχολείο μας , που συχνά γινόταν το επίκεντρο όλων μας λόγω της εξυπνάδας της. Διάβαζε κυριολεκτικά 5΄ με το ρολόι για την επόμενη ημέρα και 1 ώρα κατά την εξεταστική περίοδο, την ίδια στιγμή που ο μαθητικός κόσμος ξενυχτούσε! Και φυσικά οι βαθμοί της άγγιζαν το άριστα. Όλοι την θαυμάζαμε και πιστεύαμε ότι σύντομα θα γίνει ξακουστή στον τομέα της: γιατρός, δικηγόρος, βιολόγος, ή ότι τέλος πάντων η ίδια θα διάλεγε να ακολουθήσει. Ταυτόχρονα όμως ήταν και παρορμητική, αυθόρμητη και αδυνατούσε να προσηλωθεί σε έναν συγκεκριμένο σκοπό και στόχο. Σήμερα δουλεύει ως ιδιωτικός υπάλληλος και έχει έναν τελειωμένο γάμο στο ενεργητικό της….
Η Κάρεν Αρνολντ, καθηγήτρια Παιδαγωγικών και ερευνήτρια τονίζει «η ακαδημαϊκή νοημοσύνη δεν προετοιμάζει στην πραγματικότητα για καμία από τις θύελλες ή τις ευκαιρίες που η ζωή φέρνει στον άνθρωπο.» Για να πετύχεις στην ζωή, λοιπόν, χρειάζεται να έχεις ανεπτυγμένη την συναισθηματική νοημοσύνη, ένα σύνολο διακριτικών στοιχείων που κάποιοι θα ονόμαζαν απλά «χαρακτήρα». Το συναισθηματικό ταλέντο έχει μεγαλύτερη αξία στην πορεία της ζωής απ’ ότι το διανοητικό. Οι παράγοντες που συνθέτουν την συναισθηματική νοημοσύνη είναι αυτοί που δίνουν μια διαφορετική ευφυΐα-την συναισθηματική- και κάνει κάποιους ανθρώπους να πετυχαίνουν στην ζωή τους και κάποιους άλλους να αποτυγχάνουν. Η συναισθηματική νοημοσύνη περιλαμβάνει αυτεπίγνωση και έλεγχο των παρορμήσεων, επιμονή, ζήλο και αυτενεργοποίηση, ενσυναίσθηση και κοινωνική προσαρμοστικότητα. Απαιτεί μια διαρκή ενασχόλησή μας με τον ψυχισμό μας και τα συναισθήματά μας, τις σκέψεις μας κ.λ.π.
Σύμφωνα με τον ψυχολόγο Σάλοβι η γνώση των συναισθημάτων μας και μάλιστα την ώρα που γεννιούνται και ο σωστός έλεγχός τους είναι από τα κυριότερα στοιχεία της Σ.Ν. Η εξεύρεση κινήτρων για τον εαυτό μας , η αναγνώριση των συναισθημάτων των άλλων και η τέχνη των διαπροσωπικών σχέσεων είναι μερικά ακόμα.
Η συναισθηματική νοημοσύνη δεν αναπτύσσεται σε ένα άρθρο ή σε μια σελίδα. Οι επιστήμονες που ερευνούν για αυτή έχουν γράψει πολλά βιβλία που για να βοηθηθείς από αυτά μπορεί να χρειαστεί να τα διαβάσεις και δυο και τρεις φορές.
«Η συναισθηματική νοημοσύνη»
«Η συναισθηματική νοημοσύνη στον χώρο της εργασίας»
«Η συναισθηματική νοημοσύνη των παιδιών»
«Η συναισθηματική νοημοσύνη της επιτυχίας» είναι μερικά από αυτά τα βιβλία που έχουν μεταφραστεί και κυκλοφορούν και στην χώρα μας. Σύμφωνα με τους ειδικούς σε λίγα χρόνια θα εκπαιδεύουμε τα παιδιά μας εκτός από τα μαθηματικά και την χημεία και σε τεχνικές ανάπτυξης της συναισθηματικής νοημοσύνης!!!
Δεν γνωρίζω εάν στο εξωτερικό έχουν γίνει μελέτες και έχουν γραφτεί βιβλία για την συναισθηματική νοημοσύνη και την βοήθεια της στην αναπηρία και κυρίως στις περιπτώσεις που αυτή είναι επίκτητη. Υπάρχουν άτομα με αναπηρία και στα τέσσερα άκρα που ζωγραφίζουν με το στόμα και άλλοι με την ίδια αναπηρία που εκλιπαρούν για ευθανασία! Οι πρώτοι έχουν ανεπτυγμένη συναισθηματική νοημοσύνη, ενώ οι δεύτεροι όχι και αν σκεφτούμε την ποιότητα ζωής που ο καθένας τους «προσφέρει» στον εαυτό του τότε ξεφεύγουμε από τους επιστημονικούς όρους και συναντάμε την ουσία.
Η στάση μας όμως απέναντι στην αναπηρία ή σ’ ένα πρόβλημα υγείας ή σε κάποιο σοβαρό οικογενειακό πρόβλημα επηρεάζει σε μέγιστο βαθμό την εξέλιξή του. Για παράδειγμα, η παραδοχή του και μόνο ανοίγει τον δρόμο να εργαστούμε για αυτό, να κάνουμε έστω αυτά που μπορούμε για να βοηθήσουμε και να βοηθηθούμε, να μάθουμε να ΖΟΥΜΕ με αυτό εάν δεν γίνεται διαφορετικά.
Την αναπηρία κανείς δεν την διάλεξε… την στάση σου απέναντι σε αυτή όμως την ορίζεις εσύ ο ίδιος και αποτελεί κομμάτι της καθημερινότητάς σου, δηλαδή της ζωής σου. Δηλαδή όποιος επιλέγει να παλεύει την αναπηρία είναι συναισθηματικά ευφυής θα με ρωτήσετε τώρα. Η απάντηση είναι απλή: ΝΑΙ. Και ο κάθε άνθρωπος που αναγνωρίζει τα αισθήματά του, τα διακρίνει και βάση αυτών καθοδηγεί την συμπεριφορά του είναι συναισθηματικά ευφυής και έχει την δύναμη και τα εφόδια να αντεπεξέλθει σε όποια αναποδιά θα του φέρει η ζωή. Και αν δεν είναι πρόβλημα υγείας ή αναπηρία σίγουρα θα είναι κάτι άλλο, γιατί όλοι μας έχουμε προβλήματα ..γιατί αυτό είναι η ζωή.
* Η Κόκκινου Ελεωνόρα είναι Κοινωνική Λειτουργός στο Θ.Χ.Π. «ο ΑΡΙΣΤΕΥΣ» στον Αμπελώνα
