Τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα για να προστατεύσει τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία
Πολλές χώρες στον κόσμο έχουν υπογράψει τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, η οποία επικύρωση τω Σύμβαση αυτή με τον Ν. 4094/2012. Η Σύμβαση αυτή εξηγεί τι δικαιώματα έχουν τα άτομα με αναπηρία και πως οι χώρες μπορούν να τα κάνουν πράξη. Κάθε δύο χρόνια μετά την υπογραφή της Σύμβασης, οι χώρες ετοιμάζουν ένα κείμενο που εξηγεί τι έχουν κάνει για να κάνουν τη Σύμβαση πράξη. Το κείμενο αυτό, το παρουσιάζουν σε μια Επιτροπή του ΟΗΕ που γνωρίζει καλά τη Σύμβαση και μπορεί να κρίνει αν η χώρες έκαναν σωστά τη δουλειά τους, για να κάνουν τη Σύμβαση πράξη. Η Επιτροπή αυτή προτείνει συγκεκριμένα πράγματα που η κάθε χώρα πρέπει να κάνει στο επόμενο διάστημα. Αυτή η διαδικασία γίνεται κάθε τέσσερα χρόνια.
Το Σεπτέμβριο του 2019, η Επιτροπή εξέτασε τη δουλειά της Ελλάδος για τη Σύμβαση. Της αναγνώρισε ότι, έχει πάρει κάποια σημαντικά μέτρα για να κάνει της Σύμβαση πράξη και μάλιστα σε μια περίοδο οικονομικής κρίσης, που υπήρχε έλλειψη χρημάτων.
Ωστόσο, διαπίστωσε ότι υπάρχουν και πολλά σημεία που η Ελλάδα πρέπει να κάνει καλύτερη δουλειά,
Για παράδειγμα, η Επιτροπή ζήτησε απ΄την Ελλάδα να φτιάξει ένα πλάνο για το πως θα κάνει τη Σύμβαση πράξη και να συνεργαστεί στενά με τις Οργανώσεις των ΑμεΑ και να ακούει τις απόψεις τους.
Παρακάτω θα αναφερθώ για τα σημεία στα οποία η Ελλάδα πρέπει να βελτιωθεί και να κάνει καλύτερη δουλειά, όπως αυτά αναφέρονται σε σχετικό φυλλάδιο που συνέταξε η ΕΣΑμεΑ:
ΙΣΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ
Όλοι οι άνθρωποι είμαστε ίσοι και πρέπει να έχουμε ίσες ευκαιρίες στη ζωή. Συχνά τα άτομα με αναπηρία στην Ελλάδα δεν έχουν ίσες ευκαιρίες στη ζωή όπως οι άλλοι άνθρωποι. Μπορεί κάποιοι να τους συμπεριφέρονται άσχημα ή να μην τα υπολογίζουν μόνο και μόνο εξαιτίας της αναπηρίας τους. Αυτό είναι άδικο και δεν πρέπει να συμβαίνει.
Η Επιτροπή ζήτησε απ΄την Ελλάδα: να πάρει μέτρα για να προστατέψει τα Άτομα με Αναπηρία από άδικες συμπεριφορές και να βοηθήσει να έχουν ίσες ευκαιρίες στη ζωή όπως όλοι.
ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΗΡΙΑ
Η Επιτροπή ζήτησε απ΄την Ελλάδα να πάρει μέτρα για: α) να προστατέψει τις γυναίκες με αναπηρία από άσχημες συμπεριφορές και β) να ακούει τη γνώμη τους όταν αποφασίζει για πράγματα που τις αφορούν.
ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ
Πολλά παιδιά με αναπηρία στην Ελλάδα ζουν σε ιδρύματα μακριά από τις οικογένειές τους.
Η Επιτροπή ζητά από την Ελλάδα: α) να πάρει μέτρα ώστε τα παιδιά με αναπηρία μην ζουν σε ιδρύματα αλλά κοντά στις οικογένειές τους, β) να βοηθήσει τις οικογένειες να τα φροντίσουν και γ) να ακούει τη γνώμη των παιδιών όταν αποφασίζει για πράγματα που τα αφορούν.
ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ
Πολλά πράγματα γύρω μας δεν είναι προσβάσιμα. Αυτό σημαίνει ότι τα άτομα με αναπηρία δεν μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν όπως όλοι οι άνθρωποι. Για παράδειγμα, όταν λέμε ότι ένα λεωφορείο δεν είναι προσβάσιμο, σημαίνει ότι δεν έχει την ειδική ράμπα ώστε ένα άτομο σε αναπηρικό αμαξίδιο να μπορέσει να μπει μέσα.
Η Επιτροπή ζήτησε να παρθούν μέτρα για να κάνει όλα τα πράγματα προσβάσιμα για τα άτομα με αναπηρία.
ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ
Η Επιτροπή ζήτησε: α) να προστατευθούν οι πρόσφυγες με αναπηρία και β) να τους βοηθήσει να έχουν όσα χρειάζονται για να ζουν με αξιοπρέπεια.
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Η Επιτροπή ζήτησε α) να γίνουν προσβάσιμα τα δικαστήρια για τα άτομα με αναπηρία, όταν νοιώθουν ότι, κάποιος τους συμπεριφέρεται άσχημα ή άδικα και β) να βοηθήσουν τα άτομα με αναπηρία να ξέρουν τα δικαιώματά τους και να λαμβάνουν πληροφορίες στη μορφή που τις χρειάζονται. Για παράδειγμα, ένας τυφλός άνθρωπος μπορεί να χρειάζεται τις πληροφορίες σε μορφή Μπράιγ για να μπορεί να τις διαβάσει, ή ένας άνθρωπος με νοητική αναπηρία μπορεί να χρειάζεται τις πληροφορίες σε πια απλή μορφή για να μπορεί να τις καταλάβει καλύτερα.
ΙΔΡΥΜΑΤΑ
Πολλά άτομα με αναπηρία βρίσκονται κλεισμένα σε ιδρύματα παρά τη θέλησή τους. Μπορεί να τους συμπεριφέρονται άσχημα ή σκληρά και να μη μπορούν να μιλήσουν σε κάποιον ή να ζητήσουν βοήθεια.
Η Επιτροπή ζητάει απ΄την Ελλάδα: να το σταματήσει αυτό και να προστατεύσει το δικαίωμα των ΑμεΑ α) να ζουν ελεύθερα και ως μέλος της κοινότητας μαζί με τους υπόλοιπους ανθρώπους και β) να αποφασίζουν οι ίδιοι τι είναι καλό για τον εαυτό τους.
ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ
Η Επιτροπή ζητάει απ΄την Ελλάδα: να προστατευθούν τα άτομα με αναπηρία και κυρίως οι γυναίκες και παιδιά από κακοποίηση.
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΝΑ ΖΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
Τα άτομα με αναπηρία έχουν δικαίωμα να ζουν στην κοινότητα μαζί με τους άλλους ανθρώπους και να αποφασίζουν οι ίδιοι που θα μένουν και με ποιους.
Η Επιτροπή ζητάει απ΄την Ελλάδα: να βοηθήσει ώστε, τα άτομα με αναπηρία να ζουν με αξιοπρέπεια και να παίρνουν μέρος στην κοινότητα όπως όλοι οι άλλοι άνθρωποι.
ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Τα άτομα με αναπηρία έχουν δικαίωμα να παίρνουν τις πληροφορίες στη μορφή που τις χρειάζονται. Για παράδειγμα: ο κωφός να ακούει τις ειδήσεις στην Τηλεόραση στη νοηματική γλώσσα και τα άτομα με νοητική αναπηρία χρειάζονται πληροφορίες σε απλή μορφή. Πληροφορίες προσβάσιμες για όλους.
Η Επιτροπή ζητά από την Ελλάδα: να κάνει τις πληροφορίες προσβάσιμες για όλα τα άτομα με αναπηρία.
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Πολλά παιδιά με αναπηρία δεν μπορούν να πάνε στο σχολείο μαζί με τα άλλα παιδιά γιατί τα σχολεία, τα βιβλία και άλλα πράγματα δεν είναι προσβάσιμα για τα παιδιά με αναπηρία. Για παράδειγμα: α) τα σχολεία μπορεί να έχουν σκαλιά και ένα παιδί σε αναπηρικό αμαξίδο να μη μπορεί να τα ανέβει και β) τα βιβλία μπορεί να μην είναι γραμμένα με απλά λόγια και ένα παιδί με νοητική αναπηρία να μη μπορεί να τα καταλάβει.
Η Επιτροπή ζητά απ΄την Ελλάδα: να προστατεύσει το δικαίωμα των παιδιών με αναπηρία να πηγαίνουν στο σχολείο μαζί με τα υπόλοιπα παιδιά.
ΥΓΕΙΑ
Η Επιτροπή ζητά απ΄την Ελλάδα: να βοηθήσει τα άτομα με αναπηρία να έχουν πρόσβαση στα νοσοκομεία και σε άλλες υπηρεσίες όταν έχουν κάποιο πρόβλημα με την υγεία τους.
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΣΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ
Πολλά άτομα με αναπηρία στην Ελλάδα δεν έχουν δουλειά. Αυτό συμβαίνει γιατί: α) τα γραφεία, οι δρόμοι και οι συγκοινωνίες όπως τα λεωφορεία, μπορεί να μην είναι προσβάσιμα και β) κάποιοι μπορεί να πιστεύουν ότι τα άτομα με αναπηρία δεν είναι ικανά να δουλέψουν και για αυτό δεν δέχονται να δουλέψουν μαζί τους.
Τα πράγματα είναι ακόμη πιο δύσκολα για τις γυναίκες με αναπηρία κι αυτό είναι άδικο.
Η Επιτροπή ζητά απ΄την Ελλάδα: να βοηθηθούν τα άτομα με αναπηρία και κυρίως οι γυναίκες να δουλεύουν και να είναι ανεξάρτητα.
ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΨΗΦΟΥ
Η Επιτροπή ζητά απ΄την Ελλάδα: να προστατέψει τα δικαιώματα ψήφου στα άτομα με αναπηρία.
ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Η Επιτροπή ζητά απ΄την Ελλάδα: να κάνει πιο εύκολη την πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία στον αθλητισμό και σε άλλες δραστηριότητες.
ΧΡΗΣΙΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Η Επιτροπή ζητά απ΄την Ελλάδα, να μαζέψει κάποια στοιχεία και πληροφορίες που την βοηθήσουν να πάρει σωστά μετρά για τα άτομα με αναπηρία.
Παράδειγμα: α) πόσα άτομα με αναπηρία ζουν στη χώρα, β) πόσα απ΄αυτά είναι γυναίκες, άνδρες, παιδιά, γ) πόσα ζουν σε ιδρύματα, δ) τι αναπηρία έχουν, ε) τι προβλήματα αντιμετωπίζουν καθημερινά.
ΣΥΜΠΕΡΙΣΜΑ
Μέσα στα επόμενα χρόνια η Ελλάδα πρέπει να κάνει πράξη όλα αυτά που ζητάει η Επιτροπή και να συνεργαστεί στενά με τις Οργανώσεις ΑμεΑ και να ακούει τις απόψεις τους,
Μόνο έτσι η Ελλάδα θα μπορέσει να κάνει πράξη της Σύμβαση και να προστατεύσει τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία που ζουν σε αυτήν.
Στα πλαίσια των ανωτέρω, η ΕΣΑμεΑ, που αποτελεί την τριτοβάθμια οργάνωση εκπροσώπησης των ατόμων με αναπηρία, με χρόνιες παθήσεις και των οικογενειών τους στη χώρα, με την ιδιότητά της ως Κοινωνικού Εταίρου, έχει εκπονήσει και καταθέσει με την από 16.07.2019 επιστολή της στον Πρωθυπουργό και το Υπουργικό Συμβούλιο, πρόταση Εθνικού Προγράμματος για την εφαρμογή της Σύμβασης για την ένταξη και την κοινωνική προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία/χρόνιες παθήσεις και των οικογενειών τους και την άρση όλων των μορφών διάκριση εις βάρους τους.
Αίτημα και ευχή του αναπηρικού κινήματος της χώρας είναι η υιοθέτηση από την Πολιτεία της επικαιροποιημένης αυτής πρότασης Εθνικού Προγράμματος ως την απαιτούμενη ολοκληρωμένη, συνεκτική και μακροπρόθεσμη Εθνική Στρατηγική και σχέδιο δράσης για την εφαρμογή της Σύμβασης, την εκπόνηση των οποίων συνιστά η Επιτροπή για τα δικαιώματα των ΑμεΑ των Ηνωμένων Εθνών στις Τελικές Παρατηρήσεις στην αρχική έκθεση της Ελλάδας, αφού συμπληρωθεί από τις αρμόδιες Υπηρεσίες με σαφή χρονοδιαγράμματα, δείκτες αναφοράς και πιστώσεις προϋπολογισμού για την υλοποίησή του.
Η σημερινή πολιτική συγκυρία αποτελεί τη μεγαλύτερη ευκαιρία για ανάληψη πρωτοβουλιών με στόχο την ενημέρωση και τη δραστηριοποίηση των κέντρων λήψεων αποφάσεων των ίδιων των ατόμων με αναπηρία αλλά και της ευρύτερης κοινωνίας στην κατεύθυνση υλοποίησης των προβλέψεων της Σύμβασης και των διεθνών πολιτικών για βιώσιμες, συνεκτικές κοινωνίας χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς.
Σ.Π
