Η ενημέρωση των Α.μεΑ. – Κινητές εορτές

Οι κινητές εορτές της Ελληνικής Ορθοδοξίες Εκκλησίας βασίζονται στην ημερομηνία εορτασμού του ορθόδοξου Πάσχα το οποίο θεσπίστηκε από την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο, που συνεκλήθη στην Νίκαια της Βιθυνίας από τον Μέγα Κωνσταντίνο το 325 μ.Χ. Με βάση τον “όρο της Νίκαιας”: “Το Πάσχα θα πρέπει να εορτάζεται την Κυριακή μετά την πρώτη πανσέληνο της άνοιξης, και αν η πανσέληνος συμβεί Κυριακή τότε να εορτάζεται την επόμενη Κυριακή (για να μη συμπέσει με τον εορτασμό του εβραϊκού Πάσχα)”. Όπως άλλωστε αναφέρει στη διδακτορική διατριβή του ο σημερινός αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χριστόδουλος  “…αξιοσημείωτον τυγχάνει το γεγονός ότι η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος, θελήσασα να ορίσει την ημέρα εορτασμού του Πάσχα, δεν ώρισε  μήνας και ημέρας του Ιουλιανού Ημερολογίου, αλλ’ έθετο ως σταθεράν βάσιν του υπολογισμού την εαρινήν ισημερίαν, δηλ. ώρισε τα κατά εορτασμόν ουχί ημερομηνιακώς, αλλ’ αστρονομικώς, και τούτο διότι το κανονικώς ενδιαφέρον δεν είναι η ημερομηνία, αλλ’ η ισημερία”.

Η Ελληνική Ορθόδοξος Εκκλησία, παρ’ όλο που έχει αποδεχθεί από το 1924 το νέο Γρηγοριανό ημερολόγιο για τις ακίνητες εορτές, εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να χρησιμοποιεί το παλαιό Ιουλιανό ημερολόγιο και το σεληνιακό κύκλο του Μέτωνος (5^ος αιώνας π.Χ), για τον προσδιορισμό της ημερομηνίας του Πάσχα από τις δυτικές και τις ανατολικές εκκλησίες βασίζεται αφ’ ενός μεν στο λάθος των 13 ημερών που έχει το Ιουλιανό ημερολόγιο και αφ’ ετέρου επίσης ελλιπή μετωνικό κύκλο που ανέρχεται σήμερα σε περίπου 5 ημέρες. Έτσι ώστε αν μεταξύ της 21^ης Μαρτίου και της 3^ης Απριλίου (δηλαδή της 21^ης Μαρτίου στο Γρηγοριανό ημερολόγιο και της 21^ης Μαρτίου στο Ιουλιανό) τύχει να συμβεί πανσέληνος, οι δυτικές εκκλησίες την αποδέχονται κανονικά ως την πρώτη εαρινή πανσέληνο του “όρου της Νίκαιας”. Η Ορθόδοξος Εκκλησία όμως δεν τη θεωρεί πρώτη εαρινή πανσέληνο, παρ’ ολο που στην πραγματικότητα είναι, και περιμένει την επόμενη πανσέληνο.

Αν πάλι δεν σημειωθεί πανσέληνος στην περίοδο των 13 αυτών ημερών, τότε συμβαίνουν τα εξής: είτε το Πάσχα των ορθοδόξων συμπίπτει με το Πάσχα των καθολικών,  όπως έγινε για παράδειγμα τα έτη 1974 (14Απριλίου), 1977 (10 Απριλίου), 1980 (6 Απριλίου) κ.λ.π., είτε λόγω του λάθους των 5 ημερών του μετωνικού κύκλου, το ορθόδοξο Πάσχα γιορτάζεται μια εβδομάδα αργότερα από το Πάσχα των Δυτικών.

Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι το δυτικό Πάσχα εορτάζεται μεταξύ 22ας Μαρτίου και 25^ης Απριλίου, ενώ το ορθόδοξο Πάσχα εορτάζεται μεταξύ 4^ης Απριλίου και 8^ης Μαΐου (π.χ. 1983) (τχ. 03: “Η ημερομηνία της Σταύρωσης”, 28-4-2000).

Αντιγραφή απ’ το γεωτρόπιο της ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ

Του αστροφυσικού Διονύση Π. Σιμόπουλου, διευθυντή Ευγενιδείου Πλανηταρίου